Η παρούσα εισήγηση έγινε από τη Μαρίνα του «Sotsialnyi Rukh» [Κοινωνικό Κίνημα] κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Διεθνούς Επιτροπής τον Φεβρουάριο του 2026.
Αγαπητοί σύντροφοι,
Αύριο συμπληρώνονται ακριβώς τέσσερα χρόνια από την έναρξη του πολέμου στη χώρα μου. Η ζωή κάθε Ουκρανού έχει ανατραπεί.
Είμαστε ακτιβιστές του Sotsialnuy Rukh, μιας ουκρανικής οργάνωσης πολιτών. Είμαστε βαθιά ευγνώμονες για την ευκαιρία που μας δίνεται να βρισκόμαστε εδώ σήμερα και να απευθυνθούμε σε εσάς -τους συντρόφους και συμμάχους μας από την 4η Διεθνή.
Ζούμε και εργαζόμαστε σε μια χώρα που αντιστέκεται εδώ και τέσσερα χρόνια στη ρωσική εισβολή μεγάλης κλίμακας. Ο πόλεμος έχει επηρεάσει κάθε πτυχή της ζωής μας -την εργασία, την εκπαίδευση, τις οικογένειές μας, την ασφάλεια και το μέλλον μας. Αλλά έχει επίσης αποδείξει τη δύναμη της αλληλεγγύης -τόσο μέσα στην Ουκρανία όσο και διεθνώς. Πολλά μέλη της οργάνωσής μας πήγαν στο μέτωπο για να υπερασπιστούν τη χώρα τους. Η Ουκρανία χάνει τα καλύτερα παιδιά της.
Είμαστε εκπαιδευτικοί, εργαζόμενοι και ακτιβιστές, και κάθε μέρα βλέπουμε πώς ο πόλεμος επηρεάζει τους απλούς ανθρώπους. Οι μαθητές μας μελετούν εν μέσω συναγερμών αεροπορικών επιδρομών, ζουν χωρίς σταθερή παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, υπομένουν απώλειες και αβεβαιότητα. Και ταυτόχρονα, συνεχίζουν να μαθαίνουν, να εργάζονται και να αγωνίζονται για το μέλλον τους. Ο λαός μας πληρώνει καθημερινά υψηλό τίμημα -στην υγεία, στην ασφάλειά του και, μερικές φορές, και με τη ζωή του- για το δικαίωμά του στην ελευθερία και στο μέλλον. Ταυτόχρονα, ως ακτιβιστές του Sotsialnuy Rukh, συνεχίζουμε να υπερασπιζόμαστε τις αρχές της δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η υπεράσπιση της πατρίδας μας έχει καταστήσει το ζήτημα της ισότητας ενώπιον του νόμου ιδιαίτερα επείγον. Δεν πρόκειται για μια αφηρημένη αρχή. Είναι το θεμέλιο χωρίς το οποίο δεν μπορεί να οικοδομηθεί μια δίκαιη κοινωνία. Όλοι πρέπει να είναι ίσοι ενώπιον του νόμου -ανεξάρτητα από κοινωνική θέση, πολιτικό αξίωμα ή οικονομική δύναμη. Δεν μπορεί να υπάρχει ένα σύνολο κανόνων για όσους πολεμούν και θυσιάζονται, και ένα άλλο για όσους κατέχουν εξουσία και πόρους.
Ο πόλεμος δεν πρέπει να γίνεται δικαιολογία για να περιορίζονται τα δημοκρατικά δικαιώματα ή να ενισχύεται η ανισότητα. Αντίθετα, σε καιρό πολέμου, πρέπει να υπερασπιζόμαστε τη δημοκρατία και την κοινωνική δικαιοσύνη ακόμη πιο σθεναρά, διότι οι άνθρωποι πρέπει να κατανοούν για ποιο μέλλον αγωνίζονται.
Γι' αυτόν ακριβώς το λόγο και το καλοκαίρι η Ουκρανία γνώρισε ένα κύμα ειρηνικών διαδηλώσεων -που ονομάστηκαν «διαδηλώσεις με χαρτόνια»-, κατά τις οποίες οι πολίτες βγήκαν στους δρόμους με απλά χαρτόνια για να εκφράσουν τη θέση τους. Το Sotsialnuy Rukh υποστήριξε αυτό το κίνημα και συμμετείχε ενεργά.
Το άμεσο έναυσμα για τη μαζική αυτή δυσαρέσκεια ήταν η ανησυχία για τις προσπάθειες από την προεδρική εξουσία να υπονομευτεί η ανεξαρτησία του Εθνικού Γραφείου Καταπολέμησης της Διαφθοράς της Ουκρανίας και της Ειδικής Εισαγγελίας Καταπολέμησης της Διαφθοράς. Για την ουκρανική κοινωνία, η ανεξαρτησία των θεσμών καταπολέμησης της διαφθοράς είναι κρίσιμη, γιατί η διαφθορά υπονομεύει την εμπιστοσύνη στο κράτος και αποδυναμώνει την ικανότητά μας αντίστασης στην εισβολή.
Ωστόσο, αυτές οι διαμαρτυρίες αντανακλούν και μια ευρύτερη απογοήτευση -την αποτυχία των αρχών να ανταποκριθούν στη βαθιά κοινωνική απαίτηση για δικαιοσύνη. Την ώρα που εκατομμύρια Ουκρανοί ζουν σε συνθήκες πολέμου, εργάζονται, προσφέρουν εθελοντικά, υπηρετούν και διακινδυνεύουν τη ζωή τους, τμήματα των οικονομικών και πολιτικών ελίτ συνεχίζουν να πλουτίζουν παράνομα και να αναζητούν τρόπους για να αποφύγουν κάθε ευθύνη.
Αυτό δημιουργεί μια επικίνδυνη αίσθηση αδικίας. Ο κόσμος βλέπει ότι το βάρος του πολέμου κατανέμεται άνισα. Και αυτό υπονομεύει την κοινωνική εμπιστοσύνη -έναν από τους σημαντικότερους πόρους κάθε κοινωνίας, ειδικά σε καιρό πολέμου.
Διαβλέπουμε τον κίνδυνο σήμερα η Ουκρανία να οδηγηθεί προς ένα μοντέλο άγριου καπιταλισμού, όπου τα δικαιώματα και η αξιοπρέπεια να εξαρτώνται από την οικονομική δύναμη και όχι από την ιδιότητα του πολίτη. Σε ένα τέτοιο σύστημα, οι άνθρωποι αναγκάζονται να αγωνίζονται συνεχώς, όχι μόνο για το μέλλον τους, αλλά και απλώς για την επιβίωσή τους.
Γι' αυτό το έργο μας είναι τόσο σημαντικό σήμερα. Παλεύουμε για τα δικαιώματα των εργαζομένων, για την κοινωνική προστασία, για την ισότητα των φύλων, για τη διαφάνεια της εξουσίας και για τη διατήρηση των δημοκρατικών θεσμών. Συνεργαζόμαστε με νέους, φοιτητές, εκπαιδευτικούς και εργαζόμενους, για να ενισχύσουμε την κουλτούρα αλληλεγγύης και πολιτικής συμμετοχής.
Διεθνής αλληλεγγύη
Η διεθνής αλληλεγγύη, για εμάς, δεν είναι μια αφηρημένη έννοια.
Ακτιβιστές του Sotsialnuy Rukh έχουν συμμετάσχει σε ειρηνικές δράσεις αλληλεγγύης προς τον παλαιστινιακό λαό. Πιστεύουμε ότι η συνέπεια στα θέματα ελευθερίας και δικαιοσύνης είναι ουσιαστική. Είναι αδύνατο να απαιτεί κανείς υποστήριξη για τον εαυτό του, παραμένοντας ο ίδιος σιωπηλός για τον πόνο των άλλων.
Κατά τη διάρκεια μιας διαδήλωσης στο Κίεβο, οι διαδηλωτές ύψωσαν τις σημαίες της Ουκρανίας και της Παλαιστίνης ως ένδειξη αμοιβαίας στήριξης μεταξύ δύο λαών που αντιμετωπίζουν ιμπεριαλιστικές εισβολές και κατοχή διεθνώς αναγνωρισμένων εδαφών.
Οι διαδηλωτές φώναζαν: «Από την Ουκρανία ώς την Παλαιστίνη, η κατοχή είναι έγκλημα!».
Εναντιωνόμαστε σε όλες τις μορφές κατοχής, αποικιοκρατίας και συλλογικής τιμωρίας αμάχων. Η αλληλεγγύη μας προς την Παλαιστίνη όχι μόνο δεν έρχεται σε αντίθεση με τον αγώνα μας για ελευθερία της Ουκρανίας, αλλά και πηγάζει από τις ίδιες αξίες: αυτοδιάθεση των λαών, ισότητα ενώπιον του νόμου και σεβασμός του διεθνούς δικαίου.
Πιστεύουμε ότι το διεθνές αριστερό κίνημα πρέπει να είναι συνεπές: να υποστηρίζει τους λαούς, όχι τις κυβερνήσεις· να υπερασπίζεται τους αμάχους, όχι να δικαιολογεί τη βία· να υπερασπίζεται την ελευθερία χωρίς διπλοπροσωπείες. Η αλληλεγγύη δεν είναι γεωπολιτική επιλογή. Είναι ηθική στάση.
Προστασία των εργαζομένων σε κρίσιμες υποδομές
Ένα από τα πιο επείγοντα προβλήματα σήμερα είναι η απουσία παροχής κρατικής βοήθειας στους εργαζόμενους στις κρίσιμες υποδομές που πλήττονται από τις ρωσικές επιθέσεις, καθώς και στις οικογένειες των σκοτωμένων.
Στις 27 Απριλίου 2025, διοργανώσαμε ένα Κοινωνικό Φόρουμ για την «Προστασία των εργαζομένων στις κρίσιμες υποδομές σε καιρό πολέμου», το οποίο συγκέντρωσε περίπου 60 εκπροσώπους συνδικαλιστικών οργανώσεων, οργανώσεων πολιτών και κρατικών φορέων.
Το βασικό ζήτημα ήταν η μη εφαρμογή του νόμου που εγγυάται οικονομική βοήθεια στους εργαζόμενους που τραυματίστηκαν ή σκοτώθηκαν ως αποτέλεσμα των ρωσικών επιθέσεων. Παρά το γεγονός ότι διακινδυνεύουν καθημερινά τη ζωή τους, οι περισσότερες αιτήσεις απορρίπτονται λόγω γραφειοκρατικών εμποδίων.
Με άλλα λόγια, εάν ένα άτομο τραυματιστεί ή σκοτωθεί στον χώρο εργασίας του ως αποτέλεσμα των ρωσικών στρατιωτικών ενεργειών, αλλά χωρίς ο χώρος εργασίας του να έχει χαρακτηριστεί “κρίσιμη υποδομή”, η οικογένειά του δεν θα πάρει αποζημίωση από το κράτος.
Απαιτούμε:
- πραγματική και εγγυημένη πρόσβαση σε νομική βοήθεια για όλους τους εργαζόμενους σε κρίσιμες υποδομές·
- ενίσχυση του ρόλου των συνδικάτων και των επιθεωρήσεων εργασίας·
- αμερόληπτη έρευνα για όλους τους τραυματισμούς και τους θανάτους·
- μια οικονομία στην υπηρεσία της κοινωνίας, όχι μόνο του ιδιωτικού κέρδους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία μας, η μία στις τέσσερεις περιπτώσεις που το Ταμείο Συντάξεων απορρίπτει το αίτημα για μη επιβεβαιωμένο καθεστώς κρίσιμης υποδομής αμφισβητείται δικαστικά. Το 25% των εφέσεων σε τέτοιες αποφάσεις προετοιμάστηκε από ακτιβιστές του Sotsialnuy Rukh, ενώ τέσσερις υποθέσεις έχουν ήδη λάβει θετική δικαστική κατάληξη.
Επίσης ανησυχούμε πολύ για τις νέες πρωτοβουλίες μεταρρύθμισης του εργατικού δικαίου που ενδέχεται να αποδυναμώσουν περαιτέρω την προστασία των εργαζομένων. Το σχέδιο του Εργατικού Κώδικα που υποβλήθηκε στο κοινοβούλιο χωρίς τελική συμφωνία με τα συνδικάτα είναι μια σκόπιμη παραβίαση του κοινωνικού διαλόγου.
Οι εργαζόμενοι σήμερα αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της αντίστασης και της επιβίωσης. Πολεμούν στο μέτωπο, εργάζονται σε νοσοκομεία, επισκευάζουν το ενεργειακό σύστημα και διατηρούν τις μεταφορές και την παραγωγή. Η Ουκρανία πρέπει να σέβεται και να προστατεύει όσους την υπερασπίζονται και της επιτρέπουν να ζει.
Η Ρωσία προσπάθησε να παγώσει τις πόλεις μέχρι θανάτου
Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο φέτος, οι ουκρανικές πόλεις βίωσαν μία από τις πιο σοβαρές ενεργειακές κρίσεις λόγω των ρωσικών επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές. Οι επιθέσεις με πυραύλους και drones στόχευαν σκόπιμα ενεργειακές εγκαταστάσεις που τροφοδοτούν τους πολίτες.
Στο Κίεβο, η κατάσταση ήταν ιδιαίτερα κρίσιμη: εκατοντάδες κτίρια κατοικιών ξέμειναν χωρίς θέρμανση και επιβλήθηκαν έκτακτες διακοπές ρεύματος για να αποφευχθεί η κατάρρευση του συστήματος.
Η ρωσική στρατηγική ήταν σαφής: να καταστρέψει τις ενεργειακές υποδομές το χειμώνα, να στερήσει τους πολίτες από θέρμανση και φως, να δημιουργήσει ανθρωπιστική κρίση και να σπάσει την αντίσταση. Σε παγωμένες θερμοκρασίες, η έλλειψη θέρμανσης αποτελεί άμεση απειλή για τη ζωή, ειδικά για τα παιδιά και τους ηλικιωμένους.
Ωστόσο, η ουκρανική κοινωνία συνεχίζει να αντιστέκεται. Οι άνθρωποι στηρίζουν ο ένας τον άλλον, δημιουργούν δίκτυα αλληλεγγύης και αρνούνται να αφήσουν τον φόβο ή το κρύο να κάμψουν την πίστη τους σε ένα δημοκρατικό μέλλον.
Οργάνωση του συνδικάτου των ανθρακωρύχων
Εκπροσωπούμε το Κρίβι Ριχ -την πιο εκτεταμένη πόλη της Ευρώπης και καρδιά της βιομηχανίας σιδηρομεταλλευμάτων της Ουκρανίας. Είναι μια πόλη ανθρακωρύχων και μεταλλουργών.
Συνεργαζόμαστε στενά με την Ανεξάρτητη Συνδικαλιστική Ένωση Ανθρακωρύχων της Ουκρανίας. Οι ανθρακωρύχοι έχουν οργανώσει απεργίες και ακόμη και απεργίες πείνας στα υπόγεια για να απαιτήσουν δίκαιους μισθούς και ασφαλείς συνθήκες εργασίας.
Από την έναρξη της πλήρους εισβολής, πολλοί ανθρακωρύχοι και μεταλλουργοί έχουν ενταχθεί στις Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας. Πήραν τα όπλα για να υπερασπιστούν όχι μόνο το έδαφος, αλλά και το δικαίωμα σε ένα μέλλον όπου η εργασία θα γίνεται σεβαστή και η αξιοπρέπεια θα προστατεύεται.
Η εργατική τάξη της Ουκρανίας δεν είναι μόνο η ραχοκοκαλιά της οικονομίας -είναι η ραχοκοκαλιά της αντίστασης και της ελευθερίας.
Ανεξάρτητα Κοινωνικά Κέντρα
Το Sotsialnuy Rukh υποστηρίζει ένα δίκτυο Ανεξάρτητων Κοινωνικών Κέντρων στο Κίεβο, το Κρίβι Ριχ και τη Λβιβ. Αυτά τα κέντρα προσφέρουν νομικές συμβουλές, ψυχολογική υποστήριξη, εργαστήρια και χώρους αλληλεγγύης.
Υποστηρίζουμε εργαζόμενους που αντιμετωπίζουν καταστολή, φοιτητές, εσωτερικά εκτοπισμένους, γυναίκες που έχουν υποστεί ενδοοικογενειακή βία και οικογένειες στρατιωτών. Κατά τη διάρκεια των διακοπών ρεύματος, οι άνθρωποι έρχονται για να φορτίσουν τα τηλέφωνά τους και να πιουν ζεστό τσάι -αλλά επίσης χτίζουν και δίκτυα κοινωνικότητας και πολιτικής ισχύος.
Πολιτική διάσταση
Το έργο μας συνδυάζει πάντα τις κοινωνικές και τις πολιτικές διαστάσεις. Τα δικαιώματα των εργαζομένων και η δημοκρατία είναι αδιαχώριστα από την πολιτική συμμετοχή.
Προωθούμε την πολιτική εκπαίδευση στους εργαζομένους και στη νεολαία, συμμετέχουμε στις νομοθετικές συζητήσεις, οργανώνουμε δημόσιες καμπάνιες και προωθούμε τη διεθνή αλληλεγγύη.
Σε καιρό πολέμου, η προοπτική αυτή γίνεται ακόμη πιο σημαντική. Οι εργαζόμενοι και η κοινωνία των πολιτών αποτελούν το πολιτικό θεμέλιο για ένα δημοκρατικό και κοινωνικά δίκαιο μέλλον.
Το Sotsialnuy Rukh είναι σχεδόν η μόνη οργάνωση στην Ουκρανία με αριστερό προσανατολισμό που θέτει το ζήτημα της εκπροσώπησης των εργαζομένων στην διακυβέρνηση. Στην προώθηση αυτού του αγώνα συμβάλουμε και μέσω εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, διεθνών διασυνδέσεων και με τη διατύπωση διεκδικήσεων.
Τελικές σκέψεις: Διεθνής προοπτική και αλληλεγγύη
Δεν αγωνιζόμαστε μόνο για εμάς τους ίδιους, όχι μόνο για την Ουκρανία, αλλά επίσης και για να μην καταπιέζεται καμία άλλη χώρα στον κόσμο.
Ζούμε σε έναν παγκοσμιοποιημένο κόσμο όπου όλα είναι αλληλένδετα. Ο πόλεμος, η ανισότητα και η καταπίεση ξεπερνούν τα σύνορα. Ο αγώνας μας είναι μέρος ενός διεθνούς κινήματος εργαζομένων, ακτιβιστών και συνδικάτων, που αγωνίζονται για δικαιοσύνη.
Πιστεύουμε ακλόνητα ότι θα έρθει μια ειρηνική μέρα στην Ουκρανία και ότι τα δικαιώματα και η αξιοπρέπεια των εργαζομένων θα προστατευθούν. Πιστεύουμε σε μια κοινωνία όπου οι εργαζόμενοι, οι φοιτητές, το ιατρικό προσωπικό, οι ανθρακωρύχοι, οι γυναίκες και οι ευάλωτες ομάδες θα έχουν πραγματική φωνή και πραγματική δύναμη.
Καλούμε τους φίλους και συμμάχους μας σε όλο τον κόσμο να ενισχύσουν τη διεθνή αλληλεγγύη, να ενωθούν ενάντια στον πόλεμο, την κατοχή και την κοινωνική αδικία.
Γιατί η νίκη της Ουκρανίας είναι η νίκη ενός δημοκρατικού και δίκαιου κόσμου.
Και γι' αυτό συνεχίζουμε να δραστηριοποιούμαστε, να οργανωνόμαστε και να υποστηρίζουμε ο ένας τον άλλον -στην Ουκρανία αλλά και στην παγκόσμια κοινότητα, όπου τα δικαιώματα των εργαζομένων και η αλληλεγγύη αποτελούν οικουμενικές αξίες.
23 Φεβρουαρίου 2026
Μετάφραση: ΤΠΤ – “4”